Lửa Trong Tro Tàn: Base Thừa Nhận Sai Lầm Social, Quay Về Giao Dịch – Thanh Toán – Đại Lý
Tôi nhìn dòng tweet của Jesse Pollak, đồng sáng lập Base, mà nhớ lại cảm giác năm 2017 khi dự án ICO “Agora Freedom” của tôi sụp đổ. Lời hứa về tự do tài chính hóa ra chỉ là ảo ảnh. Jesse cũng vậy. Anh ấy vừa thừa nhận: chiến lược “social” của Base đã thất bại. “Chúng tôi đã đặt cược sai,” anh nói. Tro tàn vẫn còn lửa. Hãy nhìn kỹ.
Base – layer 2 của Coinbase – từng được kỳ vọng là trung tâm của các ứng dụng xã hội phi tập trung như Farcaster hay Zora. Nhưng sau một năm, mọi thứ sụp đổ. Người dùng đến rồi đi, token giảm giá, và cộng đồng quay lưng. Trong bối cảnh thị trường đi ngang giữa năm 2025, việc thừa nhận sai lầm là một hành động hiếm thấy. Jesse không chỉ nói suông: anh ấy tuyên bố quay về coding, và chuyển trọng tâm sang ba trụ cột mới: giao dịch, thanh toán, và đại lý AI.
Tôi đã trải qua cảm giác mất niềm tin vào crypto – năm 2022, khi danh mục của tôi mất 70%, tôi cũng từng nghĩ đến việc bỏ cuộc. Nhưng ở lại, học hỏi, và viết những bài phân tích sâu đã giúp tôi tìm lại ngọn lửa. Với Base, sự thay đổi này mang tính sống còn. Trong ba năm qua, câu chuyện “RWA on-chain” được kể đi kể lại, nhưng ít ai dám nói: các tổ chức tài chính truyền thống không cần public chain của bạn. Họ cần cơ sở hạ tầng thanh toán hiệu quả, và đó chính là thế mạnh của Base.
Từ góc nhìn kỹ thuật, việc tập trung vào giao dịch (perpetual, prediction market) và thanh toán (stablecoin) cho thấy Base đang học từ thất bại của social: thay vì xây dựng ứng dụng lớp trên, họ quay về làm lớp hạ tầng. Jesse nói rằng anh ấy sẽ “viết code” cho các dự án mới như Azul, Beryl, B20 – những module có thể là cơ sở hạ tầng cho giao dịch và thanh toán. Điều này đồng nghĩa với việc Base chấp nhận vị thế của một layer 2 chuyên biệt, không còn tham vọng “toàn diện”. Và đó là một bước đi khôn ngoan.
Đại lý AI là trụ cột thú vị nhất. Tôi đã làm việc với giao thức VeritaChain, tích hợp AI vào danh tính phi tập trung, và hiểu rằng AI agents cần một lớp tài chính nguyên bản. Base có thể trở thành lớp thanh toán cho hàng tỷ tác nhân AI trong tương lai. Nhưng câu hỏi đặt ra: liệu điều này có giống như lời hứa “social” trước đây? Chúng ta đã thấy quá nhiều câu chuyện hão huyền trong crypto. Tro tàn vẫn còn lửa. Hãy nhìn kỹ – nhưng đừng vội đốt.
Ngược với số đông, tôi cho rằng việc Base từ bỏ social có thể là tín hiệu tích cực cho ngành. Nó cho thấy các dự án lớn đã thoát khỏi ảo tưởng “vạn năng”. Sự trung thực của Jesse là một giá trị hiếm có. Nhưng cũng có điểm mù: áp lực từ SEC có thể đã thúc đẩy quyết định này – khi social dễ bị xem là chứng khoán chưa đăng ký. Và việc quay về giao dịch/perpetual cũng đưa Base vào cuộc cạnh tranh khốc liệt với Arbitrum, Optimism. Liệu họ có đủ khác biệt?
Tôi tin rằng lợi thế của Base nằm ở Coinbase: một công ty đại chúng có đội ngũ pháp lý hùng hậu. Họ có thể tạo ra các token hóa cổ phiếu tuân thủ, và các giải pháp thanh toán stablecoin liền mạch. Điều này mở ra cánh cửa cho dòng vốn tổ chức – thứ mà Arbitrum hay Optimism không dễ có. Nhưng như Jesse nói: “Không có đường tắt đến sự bền vững.” Chúng ta phải chờ xem những dòng code của anh ấy có thực sự thay đổi cuộc chơi.
Kết thúc bài viết, tôi lại nhìn ra cửa sổ Riyadh. Bụi sa mạc bay mù mịt, nhưng tôi biết: tro tàn vẫn còn lửa. Và lần này, ngọn lửa đang cháy theo hướng thực tế hơn. Câu hỏi đặt ra: liệu cộng đồng crypto có sẵn sàng tha thứ và tiếp tục đặt cược vào Base, hay họ sẽ rời bỏ như đã từng rời bỏ social?
