Seoul, tháng 7 năm 2025 – Khi thị trường crypto toàn cầu đang chìm trong những cơn sốt của mùa tăng giá, Hàn Quốc – một trong những trung tâm giao dịch sôi động nhất châu Á – lại đang trải qua một cuộc cải cách pháp lý mang tính bước ngoặt. Hai luồng thông tin trái chiều đồng thời xuất hiện: một bên là đề xuất bãi bỏ thuế thu nhập từ crypto (20% + 2% thuế địa phương) nhằm kích thích đầu tư; bên kia là Dự luật Cơ bản về Tài sản Kỹ thuật số (Digital Asset Basic Act) với những quy định siết chặt đối với sàn giao dịch và stablecoin. Sự giằng co này cho thấy chính phủ Hàn Quốc đang cố gắng tìm điểm cân bằng giữa nuôi dưỡng ngành công nghiệp non trẻ và kiểm soát rủi ro hệ thống – một bài toán mà nhiều quốc gia khác cũng đang phải đối mặt.
Bối cảnh: Từ vụ sập LUNA đến cú hích lập pháp
Sau thảm họa Terra/LUNA năm 2022, Hàn Quốc chịu áp lực rất lớn từ dư luận để ban hành một khuôn khổ pháp lý toàn diện. Cho đến nay, quốc gia này mới chỉ quản lý mảng sàn giao dịch tập trung (CEX) thông qua các quy định về KYC/AML và nghĩa vụ báo cáo. Dự luật Cơ bản về Tài sản Kỹ thuật số được kỳ vọng sẽ lấp đầy khoảng trống pháp lý, bao trùm các lĩnh vực như phát hành stablecoin, hoạt động của sàn giao dịch, và bảo vệ nhà đầu tư. Theo thông tin từ Ủy ban Dịch vụ Tài chính (FSC), dự luật hiện đang trong quá trình soạn thảo và dự kiến sẽ được trình ra Quốc hội trong năm nay. Tuy nhiên, tại Quốc hội đang có tới 10 dự luật khác nhau liên quan đến tài sản số, cho thấy sự thiếu đồng thuận mạnh mẽ giữa các nghị sĩ về cách tiếp cận.
Điểm mấu chốt: Ai được phát hành stablecoin?
Một trong những tranh luận gay gắt nhất xoay quanh câu hỏi: Chủ thể phát hành stablecoin neo theo đồng won có nhất thiết phải là ngân hàng không? Phe ủng hộ cho rằng chỉ có ngân hàng mới đảm bảo được khả năng dự trữ và thanh khoản, giảm thiểu rủi ro sụp đổ như UST. Phe phản đối – bao gồm các công ty fintech và sàn giao dịch – lập luận rằng yêu cầu này sẽ giết chết sự cạnh tranh, tạo lợi thế độc quyền cho các ngân hàng truyền thống vốn chưa có nhiều kinh nghiệm về blockchain. Nếu quy định theo hướng “ngân hàng hóa”, các stablecoin toàn cầu như USDT, USDC sẽ gần như không thể lưu hành hợp pháp tại Hàn Quốc, buộc các nhà đầu tư phải chuyển sang các sản phẩm nội địa.
Sàn giao dịch: Trần sở hữu và bài toán minh bạch
Dự luật cũng đề xuất hạn chế tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa tại các sàn giao dịch tập trung. Động thái này nhằm ngăn chặn tình trạng thao túng thị trường và tập trung quyền lực. Tuy nhiên, nếu áp dụng, nó sẽ tác động trực tiếp đến các cổ đông lớn của Upbit (chi phối bởi Dunamu) và Bithumb. Mặt khác, các yêu cầu về công bố thông tin, kiểm soát nội bộ và khả năng phục hồi hệ thống (system resilience) sẽ buộc các sàn phải nâng cấp hạ tầng công nghệ, tăng chi phí tuân thủ. Đây là cơ hội cho các công ty kiểm toán, dịch vụ bảo mật và tư vấn pháp lý trong lĩnh vực crypto.
Cú sốc thuế: Bỏ thuế crypto, nhưng không phải ai cũng mừng
Đối lập với xu hướng siết chặt, đảng đối lập (Đảng Dân chủ) đang thúc đẩy mạnh mẽ việc bãi bỏ thuế thu nhập từ giao dịch crypto – một loại thuế dự kiến áp dụng từ năm 2022 nhưng liên tục bị trì hoãn. Hiện tại, mức thuế 20% (cộng 2% thuế địa phương) chỉ áp dụng cho các khoản lợi nhuận vượt quá 2,5 triệu won (~1.700 USD) mỗi năm, nghĩa là phần lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ không bị ảnh hưởng. Việc bãi bỏ hoàn toàn sẽ đặc biệt có lợi cho các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân lớn. Động thái này được giới quan sát cho là mang tính chính trị, nhằm giành phiếu bầu từ giới trẻ – nhóm cử tri ủng hộ crypto mạnh mẽ.
Tác động và dự báo
Câu chuyện của Hàn Quốc là một trường hợp điển hình về sự xung đột giữa an toàn tài chính và thúc đẩy đổi mới. Nếu Dự luật Cơ bản được thông qua với những điều khoản quá hà khắc (stablecoin chỉ do ngân hàng phát hành, trần sở hữu sàn thấp), làn sóng chuyển dịch dự án và thanh khoản ra khỏi Hàn Quốc là điều khó tránh. Ngược lại, một khuôn khổ hợp lý, kết hợp với việc bãi bỏ thuế, có thể biến Hàn Quốc thành một trong những thị trường crypto hấp dẫn nhất châu Á, cạnh tranh trực tiếp với Hồng Kông và Singapore.
Dù kết quả thế nào, bài học cho các nhà đầu tư là: Đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của chính trị trong việc định hình tương lai của crypto. Những dòng tweet hay biểu đồ kỹ thuật đều không thể thay thế được một điều khoản pháp lý trong dự luật.
